ఆర్థిక సంఘం (Finance Commission) - పోటీ పరీక్షల కోసం ముఖ్య అంశాలు

ఆర్థిక సంఘం అనేది భారతదేశంలో కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలను నిర్వచించడానికి భారత రాజ్యాంగం ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడిన అత్యంత ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సంస్థ (Constitutional Body).

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం, భారతదేశ రాష్ట్రపతి (President) ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ సంఘం ఒక ఛైర్మన్ మరియు నలుగురు ఇతర సభ్యులను కలిగి ఉంటుంది. ఈ ఐదుగురిని కూడా రాష్ట్రపతియే నియమిస్తారు.

ఆర్థిక సంఘం యొక్క ప్రధాన విధి ఏమిటంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసిన పన్నుల నికర ఆదాయాన్ని (Net Proceeds of Taxes) కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య పంపిణీ చేయడానికి సంబంధించిన నియమాలను మరియు సూత్రాలను సిఫార్సు చేయడం. అంతేకాకుండా, భారత సంఘటిత నిధి (Consolidated Fund of India) నుండి రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే సహాయక గ్రాంట్‌లకు (Grants-in-aid) సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను కూడా ఈ సంఘం సూచిస్తుంది.

ఆర్థిక సంఘం తన సిఫార్సులను రాష్ట్రపతికి సమర్పించిన తర్వాత, ఆర్టికల్ 281 ప్రకారం, రాష్ట్రపతి ఆ సిఫార్సులను తప్పనిసరిగా పార్లమెంటు ఉభయ సభల (లోక్‌సభ మరియు రాజ్యసభ) ముందు ఉంచుతారు.

ఇది కాకుండా, స్థానిక సంస్థలైన పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీల ఆర్థిక స్థితిని సమీక్షించి, వాటికి నిధులు ఎలా పంపిణీ చేయాలో సిఫార్సు చేయడానికి రాష్ట్ర స్థాయిలో రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాన్ని (State Finance Commission) ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ సంస్థను భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 243 (I) కింద ఏర్పాటు చేస్తారు.

పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా, ఆర్టికల్ 280 మరియు 281 అత్యంత కీలకమైనవి.

Website Finance commission click here

ప్రాథమిక సమాచారం మరియు నిరాకరణ (Disclaimer):

​ఈ ఆర్టికల్‌లో అందించబడిన పోటీ పరీక్షల వార్తలు మరియు సమాచారం కేవలం ప్రాథమిక అవగాహన కోసం మాత్రమే అందించబడింది. అభ్యర్థులు దయచేసి అధికారిక ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లు, నోటిఫికేషన్‌లు లేదా విశ్వసనీయ వార్తా వనరుల ద్వారా ఈ సమాచారాన్ని ఒకసారి నిర్ధారించుకోవాలని (Verify) విజ్ఞప్తి. మేము కేవలం మార్గదర్శకత్వం మాత్రమే అందిస్తున్నాము; తుది నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అధికారిక ప్రకటనలను పరిశీలించడం తప్పనిసరి.